Komponenty

MWP 32556 Płock 1921
Wojna zaciera podziały. Gdy wojska przekraczają granice, kobiety przejmują obowiązki walczących mężczyzn, a dzieci wchodzą w role dorosłych.

Podziel się:

Share on facebook
Share on twitter

W 1920 roku rodzi się nowy typ obywatela – żołnierz-uczeń. Z jednej tylko warszawskiej szkoły – Męskiego Gimnazjum im. Kazimierza Kulwiecia – do armii ochotniczej zgłasza się 522 uczniów. Rannych zostaje 49, odznaczonych 8, śmierć ponosi 20. W sumie latem 1920 roku służbę pomocniczą w charakterze kurierów, gońców, sanitariuszy i telefonistów pełni około 15 tysięcy harcerzy i harcerek, co stanowi 15% wszystkich ochotników. Wiele matek ma pretensje do członków komisji poborowych, że ich kilkunastoletnich synów przypisują do oddziałów pomocniczych, a nie do jednostek liniowych.

Relacja z plenerowej wystawy „Letnie Ostatki. 1920”

Posłuchaj

Podpis

Podpis

Podpis

Przy Naczelnym Dowództwie oraz dowództwach armii i frontów powstaje osiem wywiadowczych oddziałów harcerskich. Chłopcy walczą też na pierwszej linii. 16-letni Karol Zygmunt Płoszko, syn dyrektorki szkoły muzycznej i uzdolniony pianista, ginie w natarciu pod Ossowem. Warszawa zgotuje mu uroczysty pogrzeb, w ostatniej drodze będzie mu towarzyszyć wielotysięczny tłum.

11-letni Tadeusz Jeziorowski pisze do rodziców kartkę Z własnej woli wychodzę na chwilę na ulicę. Proszę, nie miejcie pretensji do nikogo i ucieka z domu. Potem ładuje broń, roznosi walczącym amunicję, a w krytycznym momencie przejmuje karabin maszynowy na opuszczonej barykadzie. Chłopca odznacza Krzyżem Walecznych sam Naczelny Wódz Józef Piłsudski.

Relacja z wystawy

Relacja z plenerowej wystawy „Letnie Ostatki. 1920”

Kobiety również wkładają mundury. Oddziały Ochotniczej Legii Kobiet penetrują linie okopów. Sanitariuszki niosą pomoc rannym. Warszawianki dowożą na front żołnierzom papierosy i kawę, na ulicach w naprędce organizowanych punktach poją i karmią wojskowych.

Właściwie można uznać – podsumowuje Bitwę Warszawską jeden z niemieckich historyków – że prawdziwym „cudem nad Wisłą” w 1920 roku była błyskawiczna, dokonana w ciągu kilku tygodni przemiana polskiego społeczeństwa z utrudzonej wojną i zatomizowanej wspólnoty w zjednoczony i gotowy do boju naród.

Zobacz wystawę

  • Defilada

    Publiczność gromadzi się na chodnikach. Środek placu zagospodarowano dla głównych uczestników obchodu - dla dzieci...
    Wreszcie- defilada dzieci. Jakby bez końca. Pod wodzą p. Pawła Bitschana, który objął nie łatwą komendę nad armią dziecięcą sunie wąż z 25.000 dziatwy ze szkół i ochron.

    Kurjer Warszawski, 5 lipca 1920 rok
    Pisownia oryginalna

    Fot .(źródło fotografii)

    Defilada
  • Antek Fybra

    Żołnierz bohaterski dziecię warszawskiego bruku, Antek Frybra poświęcił się dla pożytku ojczyzny i w biały dzień, pod gradem kul nieprzyjacielskich, poszedł zburzyć tor kolejowy bolszewicki – tak się
    rozpoczyna jeden z trzech tomów przygód wzorcowego ucznia-żołnierza, które latem 1920 r. śledziły dziesiątki tysięcy dzieci.

    Fr. z Zabuża (F.R.), Antek Frybra na tyłach bolszewickich, Warszawa: Polskie Stow. Wydawnicze „Placówka”, 1920

    Fot .(źródło fotografii)

    Antek Fybra

Caption

Title

Description

Materiał promocyjny organizatorów konkursu
Poprzednia edycja 3

Konkurs

Z okazji 100. rocznicy bitwy warszawskiej ogłosiliśmy konkurs „100 pomników na 100-lecie zwycięstwa“. Zeskanowaliśmy w 3D jeden z najstarszych pomników upamiętniających wiktorię warszawską 1920 r. (stojący w rzeczywistości w warszawskim Wawrze) i zaprosiliśmy Polaków, żeby samodzielnie stawiali pomniki bitwy.

Po wpisaniu w przeglądarce telefonu adresu www.1920.wielkiehistorie.pl. będzie można za pomocą smartfonu umieścić trójwymiarowy model wawerskiego pomnika w swoim otoczeniu i następnie wykonać zdjęcie aparatem. Można więc będzie „wznieść” pomnik na szczycie Rysów, na Polach Elizejskich w Paryżu, w chicagowskim Jackowie, albo… na Placu Czerwonym w Moskwie.

Konkurs został został zrealizowany w ramach projektu „Letnie Ostatki. 1920”, który został sfinansowany z programu „Kultura – Interwencje 2020” Narodowego Centrum Kultury.

Patronem konkursu był onet.

Więcej na: 1920.wielkiehistorie.pl

Materiał promocyjny organizatorów konkursu
Poprzednia edycja 3

Twórcy

Maciej Piwowarczuk
Kurator
Maria Marczak
Koordynator
Andrzej Budek
Jacek Ebert
Projekt graficzny
KotBury
Realizacja projektu
Tomasz Kowalczyk
researcher
Marcin Urban
Piotr Wolski
Dokumentacja

Do pobrania

Partnerzy medialni
Partnerzy
Dofinansowanie

Poprzednie edycje

Pozstań w kontakcie

Reklama

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Donec et elit in diam porttitor rhoncus vel at dolor. Duis venenatis ipsum nec ipsum ullamcorper commodo. Proin cursus mi lorem, sed interdum dui auctor sed. Pellentesque vel sem et sapien efficitur tempor. Pellentesque ultrices ante erat l

Materiał promocyjny organizatorów konkursu
Poprzednia edycja 3

Blog

Pierwsze dwa tygodnie konkursu za nami

Od inauguracji konkursu „Szkoła życia” minęły już ponad dwa tygodnie. W pierwszym miesiącu jego trwania nie spodziewaliśmy się zbyt dużej liczby zgłoszeń. Nie byłoby w tym nic dziwnego – ostatecznie do zakończenia zgłoszeń 30 września jeszcze mnóstwo czasu.

Więcej

zapiSZ SIĘ NA NEWSLETTER

Otrzymasz dostęp do przedpremierowych odcinków podcastów, zaproszenia na spotkania autorskie i wydarzenia towarzyszące konkursowi “Szkoła Życia”